Παρασκευή 29 Σεπτεμβρίου 2023
ΕΑΜ.....
Κυριακή 18 Ιουνίου 2023
Αρης....
«Πριν κάμποσο καιρό, πάνου στη Λιάκουρα, στο αετοχώρι το Δαδί, ρώτησα ένα παιδί ως οχτώ χρονώ:
Πέμπτη 19 Ιανουαρίου 2023
Τατόϊ η Ζωγράφου…
Ο Γεώργιος Α’ διάλεξε το Τατόϊ, αλλά δεν ξέχασε του Ζωγράφου…
Με αφορμή τον θάνατο του Κωνσταντίνου, τα Ανάκτορα του Τατοΐου επανήλθαν στη δημοσιότητα και πολλά --ιστορικά ή μη – γράφτηκαν ή ειπώθηκαν.
Στο πλαίσιο αυτών των αναφορών, ίσως ήταν θεμιτό να επισημανθεί κάτι το οποίο έχει περάσει απαρατήρητο από την αττικογραφία. Κι αυτό δεν είναι άλλο, παρά η επιλογή του Τατοΐου για να χτιστούν τα θερινά Ανάκτορα στα τέλη του προσπερασμένου αιώνα! Δηλαδή σε μία εποχή που η σημερινή πλατεία Συντάγματος ήταν… χωράφι!
Στην ‘’Βικιπαίδεια’’ μεταξύ άλλων αναφέρεται: «Το 1871, ύστερα από παρότρυνση του Ερνέστου Τσίλλερ, ο Βασιλιάς Γεώργιος Α’ αγόρασε το κτήμα, συνολικής έκτασης 20.000 στρεμμάτων, από την οικογένεια Σούτσου αντί τριακοσίων χιλιάδων (300.000) δραχμών». Και το πρώτο κτήριο των Ανακτόρων -η θερινή κατοικία του Γεωργίου Α’- κτίστηκε το 1889.
Η παρότρυνση του Τσίλλερ για να χτιστεί η θερινή κατοικία του Γεωργίου Α’ στην αρχαία Δεκέλεια (τοπωνύμιο πριν ονομαστεί Τατόΐ από τον Αλβανοβλάχο φύλαρχο Τατόη), είχε προκύψει μετά από σχετική διερεύνηση σε διάφορες περιοχές της Αττικής.
Ο μεγάλος αρχιτέκτων στο πλαίσιο της επιθυμίας του βασιλιά, για να αποκτήσει θερινά Ανάκτορα σε τόπο με ξηρό και υγιεινό κλίμα, αποφάσισε να… σφάξουν αρνιά σε διάφορες περιοχές, για να δουν σε ποια τοποθεσία το σφαγμένο αρνί θα βρωμίσει τελευταίο! Η τοποθεσία που ‘’κέρδισε’’ ήταν το Τατόϊ και η εναλλακτική ήταν η περιοχή Ζωγράφου!
Αν και του Ζωγράφου απείχε από το κέντρο της Αθήνας μόνον 3-4 χιλιόμετρα, ο Γεώργιος Α’ επέλεξε το Τατόϊ – κι ας απείχε 15 χιλιόμετρα!
Όμως ο βασιλιάς δεν παραμέλησε του Ζωγράφου και ‘’διαφήμιζε’’ την τοποθεσία στους κύκλους του, σε σημείο να αναγερθεί εκεί ένα… Καζίνο, το οποίο είχε την ''υψηλή'' πελατεία!
Αν και αυτό -για άγνωστους λόγους- δεν αναφέρεται στην επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου Ζωγράφου (!..), το Καζίνο υπήρχε -ως κτήριο- μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’60 στην περιοχή του παλαιού τέρματος των λεωφορείων, δηλαδή στον τέλος της λεωφόρου Παπάγου, εκεί όπου βρίσκεται σήμερα το συγκρότημα πολυκατοικιών υπαλλήλων του ΙΚΑ…
Το Καζίνο δεν ήταν κανένα… χαμόσπιτο, αλλά ένα νεοκλασικό ημικύκλιο κτίσμα (ίσως του Τσίλλερ!) με κυκλικό προαύλιο, μαρμάρινο τοιχίο με γλυπτά και στη μέση μαρμαρόγλυφο σιντριβάνι. Ένας χώρος εντελώς παρατημένος, αλλά κατάλληλος για να παίζουν μπάλα τα παιδιά!
Η εν λόγω περιοχή έγινε κοινότητα στις αρχές του 1900, όταν δηλαδή άρχισε να πουλάει οικόπεδα ο κάτοχος και πανεπιστημιακός καθηγητής Ιωάννης Ζωγράφος. Από το 1920 άρχισαν να χτίζονται βίλλες, όπως π.χ. η βίλλα του Κώστα Ζωγράφου (σήμερα Παιδικός Σταθμός), η βίλλα Βοναπάρτη (σήμερα Συμβουλευτικό Κέντρο Οικογενειών του Δήμου Ζωγράφου), η βίλλα Βουγά, η βίλλα Νινού, η βίλλα Αγλατζιά, η βίλλα Βουτυρά (σήμερα Πνευματικό Κέντρο και Υπαίθριο Δημοτικό Θέατρο) και τόσες άλλες.
Όμως οι πλέον εμβληματικές βίλλες στου Ζωγράφου, εκτός αυτής του Κ. Ζωγράφου που δέσποζε στο πάρκο μεταξύ Παλαιού και Νέου Ζωγράφου, ήταν αυτή της Κοτοπούλη και η άλλη της Συριώτη.
Η μεν βίλλα της Μαρίκας Κοτοπούλη γνώρισε μεγάλες δόξες την εποχή που ζούσε η μεγάλη Ελληνίδα ηθοποιός και αφού πέρασε μία μακρά περίοδο ερήμωσης, στεγάστηκε εκεί το ΛΑ’ Αστυνομικό Τμήμα Ζωγράφου, όπου επί χούντας είχαν… διαπρέψει κάποιοι ασφαλίτες. Σήμερα είναι δημοτικό Κέντρο Πολιτισμού.
Η βίλλα Συριώτη (επί των οδών: Κουσίδη, Ευνομίας, Ηρώων Πολυτεχνείου) σήμερα δεν υπάρχει και στη θέση της έχει κτιστεί ένα θαυμάσιο Δημοτικό Σχολείο. Η βίλλα αυτή ανήκε σε στενή συγγενή της βασιλικής οικογένειας, η οποία ήταν Κυρία επί των Τιμών της Βασιλίσσης! Η κυρία Συριώτη, με τ’ όνομα!
Ευγενέστατη και αγαπητή στα παιδιά της γειτονιάς και πάντα μας έδινε τη μπάλα όταν έπεφτε στον κήπο της! Είχε εμφάνιση σαν την τηλεοπτική… μις Μαρμπλ και οδηγούσε (τότε!) ένα μικρό καφετί Ford Anglia. Την θυμάμαι πάνω στο τιμόνι να κατεβαίνει την Αντιφάνους - σαν σκηνή από αγγλική ταινία…
Τα καλοκαίρια η κυρία Συριώτη έδινε συχνά δεξιώσεις στον κήπο της με ‘’υψηλούς’’ προσκεκλημένους και λέγανε ότι έρχονταν ο Παύλος με τη Φρειδερίκη. Αυτό που βλέπαμε εμείς οι πιτσιρίκοι, είναι ότι η γειτονιά γέμιζε με… κουρσάρες και η μυρουδιά από τα μπιφτέκια έσπαγε μύτες! Όμως η οικονόμος της κυρίας Συριώτη, δεν μας άφηνε έτσι. Πηγαίναμε από την πλαϊνή πόρτα της οδού Ευνομίας και μας φόρτωνε με μπιφτέκια και σοκολατάκια!
Του Ζωγράφου είχε και ένα άλλο εμβληματικό κτήριο. Ήταν το ‘’Ζωγράφειον Δημοτικόν Σχολείον’’ - ένα νεοκλασικό που είχε θεμελιώσει ο Ελευθέριος Βενιζέλος! Βρισκόταν απέναντι από την εκκλησία του Αγίου Θεράποντος – εκεί όπου το σημερινό σχολικό συγκρότημα. Ήταν ένα σχολείο-μνημείο, όπου έμαθαν γράμματα γενιές και γενιές Ζωγραφιωτών. Τυχεροί όσοι είχαν διευθυντή τον φωτισμένο δάσκαλο και παιδαγωγό - τον κ. Μπραούζη.
Για να επιστρέψουμε στο ‘’βασιλικό’’ θέμα, στα χρόνια του Πεισίστρατου είχε κατασκευαστεί ένα υδραγωγείο -λίγο πιο πάνω από τη Μονή Καισαριανής- που έπαιρνε νερό από πηγή του Αγ. Ιωάννη του Θεολόγου και το ‘’έστελνε’’ στην Αρχαία Αγορά! Σε αυτό δε το εκκλησάκι λέγεται ότι πήγαινε τακτικά ο βασιλιάς Παύλος…
Στις αρχές του 20ού αιώνα έγινε μία αναπαλαίωση και παρέμβαση στο δίκτυο, τοποθετήθηκαν μαύρες μεταλλικές σωλήνες και το νερό ‘’πήγαινε’’ στα Ανάκτορα της Αθήνας!
Αυτές οι σωλήνες ήταν επιφανειακές και κατέβαιναν προς τη Μονή Καισαριανής, ακολουθούσαν παράλληλα τον δρόμο προς την Καισαριανή, έστριβαν δεξιά και πάνω από το νεκροταφείο Ζωγράφου και ‘’κατηφόριζαν’’, έως που έφταναν στη στάση ‘’Γέφυρα» του Ιλισσού ποταμού, όπου υπήρχαν στις όχθες του κάποια φτωχόσπιτα με λαμαρίνες. Στα μέσα του ’60 άρχισαν τα έργα και ο Ιλισσός σκεπάστηκε προς χάριν των λεωφόρων Παπανδρέου και Πάλμε…
Από το τότε στο σήμερα, από τον Γεώργιο Α’ στον Κωνσταντίνο Β’, από το Τατόϊ στου Ζωγράφου και η Ιστορία γράφεται κάπως έτσι. Με στοιχεία, αναφορές, καταθέσεις και θύμισες…
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΞΑΝΘΙΔΗΣ
Σάββατο 14 Ιανουαρίου 2023
Κωνσταντίνος.....
Δευτέρα 14 Νοεμβρίου 2022
Πολυτεχνείο 1973
Σάββατο 29 Οκτωβρίου 2022
Το ΟΧΙ των Ελλήνων
Έλενα Ακρίτα«Η προσχώρησις (της Ελλαδας στον φασισμό) θα εγένετο όλως ευχαρίστως δεκτή από τον Χίτλερ ως εραστήν του Ελληνικού πνεύματος».
Ιωάννης Μεταξάς «Ημερολόγιον»
Όσο κι αν ψάξουμε τα ιστορικά βιβλία, δεν θα βρούμε καμία απόδειξη ότι το ΟΧΙ το είπε ο Ιωάννης Μεταξάς στην μοιραία συνάντηση του με τον Ιταλό πρέσβη Γκράτσι στις 28 Οκτωβρίου του 1940.
Άσε που κι ο Γκράτσι τελευταίος το έμαθε: σαν τον απατημένο σύζυγο. Λίγο πριν του έρθουν τα μαντάτα για την κήρυξη του πολέμου, αυτός έπαιζε μπρίτζ σε φιλικό του σπίτι στην Αθήνα. Και μάλιστα έλεγε και ωραία ανέκδοτα, θυμούνται οι καλεσμένοι στο σουαρέ της οικογενείας Βλαστού.
Στη συνέχεια, ο Γκράτσι στις 3 το πρωί πηγαίνει με "συμβατικό" αυτοκίνητο κι όχι με το επίσημο της πρεσβείας, στο μέγαρο του Μεταξά στην Κηφισιά, ακολουθούμενος από τον στρατιωτικό ακόλουθο της πρεσβείας συνταγματάρχη Μοντίνι και έναν διερμηνέα.
Όταν λέει τα καθέκαστα στον δικτάτορα, εκείνος του απαντά.
«Alors, c’est la guerre!»
Δηλαδή "λοιπόν, πάμε σε πόλεμο".
Το μόνο ΟΧΙ που ενδέχεται να είπε ο Μεταξάς – χωρίς κι αυτό να τεκμηριώνεται ιστορικά – είναι στην ερώτηση του Γκράτσι:
«Δεν υπάρχει άλλη λύση»;
Όλα τα στοιχεία που οι μελετητές έχουν στη διάθεση τους για την κρίσιμη εκείνη νύχτα, προκύπτουν μόνο από τις ανεπιβεβαίωτες γραπτές μαρτυρίες των δύο ανδρών.
Πάμε λίγο πίσω για να δούμε ποιος ήταν ο δικτάτορας Μεταξάς που είχε ως ίνδαλμα τον Χίτλερ και ως ιδεολογία τον φασισμό.
Ο τύπος αυτός, ακολουθώντας το λαμπρό παράδειγμα του Φύρερ, αποφασίζει στις 16 Αυγούστου του 1936, να κάψει όσα βιβλία θεωρούσε αυτός και τα δουλάκια του – δηλαδή η φοιτητική νεολαία της 4ης Αυγούστου – αντεθνικά και κομουνιστικά.
Γίνονται φιέστες σε όλη την Ελλάδα, με μεγαλύτερη αυτή της Θεσσαλονίκης, δίπλα στον Λευκό Πύργο. Οι… πετσωμένες εφημερίδες της εποχής με τα δημοσιογραφικά τσιράκια τους διατυμπανίζουν υπερήφανα το γεγονός.
«Τεράστια πυρά θα εξαγνίσει αύριο την πόλιν από το μίασμα των ερυθρών εντύπων» βροντοφωνάζει η εφημερίδα «ΦΩΣ» στις 15 Αυγούστου του 1936.
Ο ίδιος ο Μεταξάς έλεγε.
«Σας απαγορεύω να έχετε διαφορετικές ιδέες από αυτές του Κράτους. Σας ζητώ όχι μόνο να έχετε τις ίδιες ιδέες, αλλά να πιστεύετε σε αυτές και να δουλεύετε για αυτές με ενθουσιασμό. Αν κάποιος από σας έχει διαφορετικές ιδέες, καλύτερα να μείνει αμόρφωτος».
Κι έτσι κάηκε η Αντιγόνη του Σοφοκλή.
Κι έτσι κάηκε η Πολιτεία του Πλάτωνα
Κι έτσι κάηκε ο Επιτάφιος του Περικλή.
Κι έτσι κάηκαν έργα του Θουκυδίδη και του Ξενοφώντος.
(Όλα τα παραπάνω είχαν ήδη αφαιρεθεί από την διδακτέα ύλη στα σχολεία)
Και Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη έκαψαν οι φασίστες.
Και Ζαχαρία Παπαντωνίου, τα Ψηλά Βουνά.
Και Ανδρέα Καρκαβίτσα.
Και Στρατή Μυριβήλη τη ‘Ζωή εν τάφω’.
Αυτός ήταν ο Μεταξάς.
Πάμε παρακάτω.
Όταν ξέσπασε ο πόλεμος, οι εξορισμένοι κομουνιστές και αριστεροί ζήτησαν αμέσως να πάνε εθελοντικά στην πρώτη γραμμή του μετώπου. Όμως ο Μεταξάς βάζοντας το αντικομμουνιστικό του μένος του πάνω από το καλό της πατρίδας, απαίτησε να κάνουν δηλώσεις μετανοίας για να τους επιτρέψει να πολεμήσουν.
Οι αντιφρονούντες των φυλακών Ακροναυπλίας έστειλαν στον Μεταξά αυτή την επιστολή:
«Οι ιδέες μας είναι πάντοτε και έχουν για κίνητρο, αφετηρία και σκοπό την εξύψωση και την ευημερία του ελληνικού λαού και του έθνους. Και σήμερα, ακριβώς διότι μένουμε πιστοί στις αρχές μας και διότι έχουμε για έμβλημά μας “Πάνω απ’ όλα τα συμφέροντα του ελληνικού λαού” τασσόμεθα ανεπιφύλακτα στο πλευρό της κυβέρνησης, που διευθύνει την αντίσταση του ελληνικού λαού ενάντια στον επιδρομέα»
(«Ριζοσπάστης», 28/10/1945).
Ο Μεταξάς τελικά δεν τους απελευθέρωσε για να πολεμήσουν για την πατρίδα. Πολλοί από αυτούς μετά την Γερμανική εισβολή μαρτύρησαν και βρήκαν τον θάνατο στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, φορώντας ως διακριτικό το κόκκινο τρίγωνο του κομουνιστή κρατούμενου.
Ο Μεταξάς δεν υπάκουσε στον Άξονα όχι από πατριωτισμό αλλά γιατί έτσι τον πρόσταξε η Αγγλία. Τόσο ο δικτάτορας όσο και ο βασιλιάς Γεώργιος ο Β’, δεν ήταν παρά μαριονέτες των Άγγλων.
Το γράφει ξεκάθαρα ο ίδιος ο δικτάτορας:
«Είμεθα ουδέτεροι εφ’ όσον χρόνον η Αγγλία θέλει να είμεθα ουδέτεροι. Τίποτε δεν κάνομε χωρίς συνεννόησιν με την Αγγλία.»
Ο Μεταξάς είχε ασπαστεί ολοκληρωτικά την ιδεολογία του Χίτλερ και του Μουσολίνι. Και ευχαρίστως θα συμπορεύοταν μαζί τους, αν οι εντολές του βασιλιά και της Αγγλίας δεν ήταν άλλες.
Βέβαια, τον ενθουσιασμό του για τον Άξονα δεν τον έκρυψε ποτέ: όταν – με τις ευλογίες του Παλατιού – έγινε δικτάτορας την 4η Αυγούστου 1936, εφήρμοσε όλες τις φασιστικές μεθόδους για να στήσει το δικό του ολοκληρωτικό καθεστώς.
Είναι γνωστό πως ο Μεταξάς είχε βολιδοσκοπήσει τον Άξονα για να εντάξει την Ελλάδα στο άρμα του.
Γράφει στο "Ημερολόγιο" του.
«Η προσχώρησις (της Ελλαδας στον φασισμό) θα εγένετο όλως ευχαρίστως δεκτή από τον Χίτλερ ως εραστήν του Ελληνικού πνεύματος».
Όμως η τριχοτόμηση της χώρας – αυτό απαιτούσαν Χιτλερ και Μουσολίνι – δεν θα μπορούσε να γίνει ποτέ αποδεκτή από τον ελληνικό λαο. Επιπλέον, ο Μεταξάς θεωρούσε (και ορθως) ότι οι εκλεκτοί του θα χάσουν τον πόλεμο.
Αυτός ήταν ο Μεταξάς. Αυτός που από την 4η Αυγούστου και μετά κύλησε τη χώρα του στο αίμα, στο θάνατο, στη φρίκη, στην φτώχεια, στον "Τρόμο και στην αθλιότητα του Γ’ Ράιχ" όπως θα έγραφε ο Μπέρτολντ Μπρέχτ την ίδια περίπου εποχή, εξόριστος τότε από το 1935 έως το 1939.
Δεν υπάρχει πουθενά κατατεθειμένη μαρτυρία ότι το ΟΧΙ το είπε ο Μεταξάς. Ένα ΟΧΙ κατέγραψε με σεβασμό η Ιστορία.
Το ΟΧΙ των Ελλήνων.
news247







